Mục tiêu đến năm 2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được Hà Nội từng bước hiện thực hóa bằng lộ trình cụ thể. Ngay trong tháng 7/2026, thành phố sẽ hoàn thiện các mô hình triển khai và lựa chọn 20 cơ sở giáo dục đại diện cho các cấp học, trình độ đào tạo để thí điểm, kiểm chứng, hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá và tài liệu hướng dẫn trước khi nhân rộng trên toàn địa bàn.
Một tiết học Tiếng Anh tại Trường Tiểu học Phương Liệt (Hà Nội). Ảnh: NTCC.
20 trường “mở đường”
Theo kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, 20 cơ sở giáo dục được chia thành ba mức độ triển khai. Mức độ 1 dành cho các đơn vị mới triển khai hoặc còn hạn chế về điều kiện, tập trung hình thành môi trường làm quen, giao tiếp và trải nghiệm bằng tiếng Anh. Mức độ 2 áp dụng với các trường đã có nền tảng, mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh và từng bước triển khai một số nội dung giáo dục bằng ngoại ngữ. Mức độ 3 hướng tới các trường có điều kiện thuận lợi để tổ chức môn học, hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh, đồng thời đóng vai trò hỗ trợ chuyên môn và lan tỏa kinh nghiệm.
Danh sách thí điểm trải rộng từ mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên. Trong nhóm mũi nhọn có những trường đã tạo dựng thương hiệu về ngoại ngữ như THCS Chu Văn An, THPT Việt Đức hay Tiểu học chất lượng cao Đô thị Sài Đồng. Đây đều là những đơn vị nhiều năm duy trì câu lạc bộ tiếng Anh, các sân chơi học thuật, giao lưu quốc tế, chương trình tăng cường hoặc hợp tác với giáo viên bản ngữ.
Việc lựa chọn này cho thấy, Hà Nội không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa những mô hình đã được kiểm chứng. Chẳng hạn, Trường THPT Việt Đức nhiều năm triển khai các hoạt động giao lưu quốc tế, hùng biện tiếng Anh, có học sinh đạt giải cao tại các kỳ thi học sinh giỏi và chứng chỉ IELTS. Trường THCS Chu Văn An cũng xây dựng môi trường học tập chú trọng ngoại ngữ với nhiều hoạt động học thuật bằng tiếng Anh. Ở bậc tiểu học và mầm non, nhiều trường đã đưa tiếng Anh vào hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội để học sinh tiếp cận ngoại ngữ một cách tự nhiên.
Chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu 2045
Cùng với lộ trình của thành phố, nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh thông qua việc đưa ngoại ngữ vào giảng dạy một số môn học.
Tại Trường Tiểu học Minh Khai A (Hà Nội), từ năm học 2025-2026, nhà trường triển khai dạy song ngữ các môn Toán, Công nghệ và Lịch sử – Địa lý. Trong giờ học, học sinh được khuyến khích trao đổi, đặt câu hỏi, thảo luận và thuyết trình bằng tiếng Anh. Mô hình này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn hình thành phản xạ giao tiếp và tư duy bằng ngoại ngữ. Bên cạnh đó, nhiều trường duy trì câu lạc bộ, ngày hội tiếng Anh và các hoạt động trải nghiệm, từng bước biến tiếng Anh thành công cụ học tập thay vì chỉ là một môn học.
Định hướng này cũng phù hợp với xu thế đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ trong bối cảnh chuyển đổi số. PGS.TS Hồ Ngọc Trung, Trưởng Khoa Tiếng Anh (Trường Đại học Mở Hà Nội) cho rằng trí tuệ nhân tạo đang trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong đào tạo tiếng Anh nhờ khả năng cá nhân hóa lộ trình học, cung cấp phản hồi tức thời và tạo thêm cơ hội luyện tập. Theo ông Trung, công nghệ không thay thế giáo viên mà góp phần giúp người học sử dụng tiếng Anh thường xuyên hơn, phù hợp với mục tiêu xây dựng môi trường học tập và giao tiếp bằng tiếng Anh trong các nhà trường.
UBND thành phố Hà Nội xác định việc triển khai Đề án sẽ được thực hiện đồng bộ nhưng linh hoạt theo điều kiện của từng địa phương, từng cấp học và từng cơ sở giáo dục. Các nhà trường được chủ động lựa chọn mức độ triển khai trên cơ sở đội ngũ, cơ sở vật chất và khả năng tổ chức thực hiện, lấy người học làm trung tâm, hướng tới xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh cả trong và ngoài lớp học.
Theo lộ trình, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu 100% cơ sở giáo dục xây dựng và duy trì môi trường học tập, giao tiếp bằng tiếng Anh; đồng thời hình thành mạng lưới trường nòng cốt, đội ngũ chuyên gia và giáo viên cốt cán để hỗ trợ triển khai Đề án. Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng học liệu số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ giáo dục trong quản lý, giảng dạy và đánh giá kết quả; phấn đấu 90% cơ sở giáo dục đạt mức độ 1, 35% đạt mức độ 2 và 10% đạt mức độ 3. Tổng kinh phí thực hiện Đề án dự kiến khoảng 4.500 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và các nguồn xã hội hóa.
Việc lựa chọn 20 cơ sở giáo dục làm điểm cho thấy Hà Nội đang đi theo hướng thận trọng nhưng bài bản. Khi kết hợp những nền tảng sẵn có của các trường với chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, mục tiêu đến năm 2045 sẽ không chỉ là nâng cao năng lực ngoại ngữ mà còn từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường, tạo nền tảng để học sinh Thủ đô hội nhập và cạnh tranh trong môi trường quốc tế.
Theo Báo Đại Đoàn Kết
