Khi học tiếng Anh, nhiều người thường rơi vào tình trạng “học đâu quên đó” hoặc nắm kiến thức rất rời rạc. Để giải quyết bài toán này, các chuyên gia giáo dục hàng đầu đang hướng tới một mô hình mang tính hệ thống và bền bỉ hơn: Spiral Curriculum. Không còn là những bước đi thẳng tắp rồi kết thúc, việc học tiếng Anh giờ đây giống như một đường xoắn ốc đi lên – nơi người học được liên tục gặp lại những gì đã biết nhưng ở cấp cao hơn.
1. Spiral curriculum là gì?
Spiral curriculum là mô hình chương trình trong đó các nội dung cốt lõi không chỉ xuất hiện một lần, mà được lặp lại theo chu kỳ, mỗi lần quay lại đều ở mức độ sâu và phức tạp hơn. Thay vì học xong là “đóng lại”, kiến thức được “mở ra” nhiều lần trong suốt quá trình học.
2. Đặc điểm cốt lõi của mô hình xoắn ốc
- Thứ nhất, tính lặp lại có hệ thống.
Kiến thức không bị lặp lại máy móc mà được thiết kế có chủ đích. Mỗi lần quay lại đều có mục tiêu rõ ràng: củng cố, mở rộng hoặc nâng cao. - Thứ hai, tăng dần độ khó.
Từ việc nhận biết → vận dụng → phân tích → sáng tạo. Người học không bị “ném” vào kiến thức khó ngay từ đầu mà được dẫn dắt theo đúng năng lực nhận thức. - Thứ ba, kết nối kiến thức cũ với kiến thức mới.
Bài học mới luôn dựa trên nền tảng đã có, giúp người học hình thành mạng lưới kiến thức thay vì các mảnh rời rạc. - Thứ tư, lấy người học làm trung tâm.
Mô hình này cho phép giáo viên điều chỉnh tốc độ, cách triển khai phù hợp với trình độ và khả năng tiếp thu của học sinh.
3. Tại sao mô hình này lại hiệu quả tối ưu cho ngôn ngữ?
Học tiếng Anh không thể nhồi nhét, mà là phải xây dựng một thói quen bền bỉ. Thay vì ép người học phải tiếp thu kiến thức một lần rồi thôi, mô hình xoắn ốc mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt:
- Khắc phục tình trạng “học trước quên sau”:
Kiến thức được lặp lại theo chu kỳ với mức độ mở rộng tăng dần, giúp củng cố trí nhớ dài hạn và hạn chế sự mai một kiến thức theo thời gian. - Giảm tải áp lực nhận thức cho người học:
Nội dung mới luôn được xây dựng trên nền tảng kiến thức đã quen thuộc, tạo cảm giác an toàn, dễ tiếp cận và duy trì động lực học tập. - Thúc đẩy hiểu sâu thay vì ghi nhớ máy móc:
Việc quay lại kiến thức trong nhiều ngữ cảnh buộc người học phải so sánh, liên hệ và phân tích, từ đó nắm được bản chất của các hiện tượng ngôn ngữ. - Hình thành tư duy ngôn ngữ có hệ thống:
Các mảng từ vựng, ngữ pháp và kỹ năng không tồn tại rời rạc mà được kết nối chặt chẽ, giúp người học sử dụng tiếng Anh linh hoạt và chính xác hơn. - Hướng tới phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ:
Mục tiêu không dừng ở “đã học qua”, mà là biến kiến thức thành kỹ năng có thể vận dụng hiệu quả trong giao tiếp và học tập thực tế.
4. Áp dụng thực tế trong dạy và học
Để triển khai mô hình này, người dạy cần thiết kế lộ trình theo các “vòng xoáy”:
- Vòng 1 (Cơ bản): Giới thiệu từ vựng về chủ đề “Gia đình” (bố, mẹ, anh, chị).
- Vòng 2 (Mở rộng): Sử dụng các tính từ miêu tả tính cách thành viên trong gia đình.
- Vòng 3 (Chuyên sâu): Thảo luận về vai trò của gia đình trong xã hội hoặc viết bài luận về khoảng cách thế hệ.
Mô hình Spiral Curriculum không phải là một phương pháp mới, nhưng lại đặc biệt phù hợp với yêu cầu dạy và học tiếng Anh hiện nay. Bằng cách lặp lại có chiến lược, nâng cao dần độ sâu và liên tục kết nối kiến thức, mô hình này giúp người học xây dựng nền tảng ngôn ngữ vững chắc, lâu dài và linh hoạt.
